TẠI SAO PHỤ NỮ LẠI GẮN BÓ VỚI KẺ BẠO HÀNH MÌNH? GIẢI MÃ NGHỊCH LÝ DƯỚI GÓC NHÌN TÂM LÝ LÂM SÀNG
Tại sao cô ấy không rời đi? - Đây là câu hỏi phổ biến nhất mà xã hội dành cho những người phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia đình. Tuy nhiên, đằng sau sự "cam chịu" mà chúng ta lầm tưởng là cả một hệ thống tâm lý phức tạp, những sợi dây trói buộc vô hình được bện chặt bởi sang chấn, hóa học não bộ và những ký ức tổn thương từ quá khứ.
Tại Bảo Sang PSY, chúng tôi nhìn nhận hiện tượng này không phải là một sự yếu đuối về ý chí, mà là một phản ứng sinh tồn cần được thấu cảm và hỗ trợ chuyên môn bài bản.
1. Mối liên kết sang chấn (Traumatic Bonding): Sợi dây vô hình bền chặt hơn tình yêu
Dưới góc độ tâm lý lâm sàng, lý do đầu tiên khiến phụ nữ không thể rời bỏ kẻ bạo hành chính là Mối liên kết sang chấn (Traumatic Bonding). Đây không phải là tình yêu lành mạnh, mà là một trạng thái gắn kết hình thành từ chu kỳ bạo lực lặp đi lặp lại.
Cơ chế củng cố ngắt quãng (Intermittent Reinforcement)
Kẻ bạo hành không bao giờ đánh đập 24/7. Họ luôn đan xen giữa những trận đòn roi là những khoảng "trăng mật" đầy mật ngọt, những lời xin lỗi hối lỗi và những cử chỉ chăm sóc thái quá.
Trong tâm lý học hành vi, đây gọi là Củng cố ngắt quãng - loại củng cố có sức gây nghiện mạnh nhất đối với não bộ người (tương tự như cơ chế của người chơi đánh bạc). Nạn nhân luôn chờ đợi "phần thưởng" (sự dịu dàng) sau "hình phạt" (bạo lực), khiến họ rơi vào trạng thái hy vọng huyễn hoặc rằng đối phương sẽ thay đổi.
2. Hội chứng Stockholm trong mối quan hệ độc hại: Chiến lược sinh tồn của não bộ
Mặc dù thường được nhắc đến trong các vụ bắt cóc, nhưng Hội chứng Stockholm xảy ra cực kỳ phổ biến trong bạo lực gia đình. Khi nạn nhân bị cô lập và đe dọa đến tính mạng, bất kỳ một hành động tử tế nhỏ nhoi nào từ kẻ bạo hành cũng được não bộ phóng đại thành "lòng tốt" hoặc "tình yêu".
Sự đồng cảm ngược: Nạn nhân bắt đầu thấu cảm với những tổn thương quá khứ của kẻ bạo hành, tự biện minh rằng "Anh ấy làm vậy vì từng bị cha mẹ bỏ rơi" hay "Anh ấy chỉ quá yêu mình nên mới ghen".
Cơ chế phòng vệ: Việc đứng về phía kẻ bạo hành giúp nạn nhân giảm bớt cảm giác lo sợ bị tấn công tiếp theo. Đây là cách não bộ cố gắng giữ cho cơ thể được an toàn trong một môi trường đầy rẫy nguy hiểm.
3. Sự cưỡng chế lặp lại (Repetition Compulsion) và bóng ma quá khứ
Sigmund Freud từng đưa ra khái niệm Cưỡng chế lặp lại để giải thích tại sao chúng ta thường bị thu hút bởi những người khiến chúng ta đau khổ.
Nếu một người phụ nữ lớn lên trong môi trường mà sự yêu thương đi kèm với sự kiểm soát hoặc trừng phạt, họ sẽ vô tình coi bạo lực là một "biểu hiện của sự quan tâm". Họ có xu hướng chọn những người bạn đời có nét tương đồng với cha/mẹ mình - những người đã gây ra vết hổng tâm lý trong quá khứ.
Vô thức, họ đang cố gắng thực hiện một "nhiệm vụ bất khả thi": Thay đổi kẻ bạo hành hiện tại để sửa chữa tổn thương trong quá khứ.
4. Sự xói mòn lòng tự trọng và hiện tượng "Thắp sáng đèn ga" (Gaslighting)
Nạn nhân trong các mối quan hệ bạo lực thường bị tước đoạt giá trị tự thân một cách có hệ thống thông qua các chiêu trò thao túng tâm lý:
Hạ thấp giá trị: "Cô chẳng là gì nếu không có tôi", "Không ai có thể yêu một người như cô".
Đổ lỗi cho nạn nhân: "Nếu cô không càm ràm, tôi đã không phải ra tay".
Tẩy não: Khiến nạn nhân nghi ngờ chính trí nhớ và nhận thức của mình.
Hệ quả là nạn nhân tin rằng mình xứng đáng bị đối xử như vậy, hoặc họ cảm thấy bản thân quá kém cỏi để có thể sống độc lập.
5. Từ sự im lặng đến hành trình phục hồi tự thân
Tại sao 87% phụ nữ chưa bao giờ tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn? Đó là vì sự xấu hổ và nỗi sợ. Sự giữ kín bí mật chính là nguồn năng lượng khổng lồ tiếp tay cho kẻ bạo hành duy trì quyền lực.
Phục hồi sau một mối quan hệ bạo lực không chỉ đơn thuần là việc "bỏ đi", mà là một quá trình tái thiết lập bản sắc cá nhân đã bị đập vỡ.
TẠI BẢO SANG PSY: CHÚNG TÔI DÙNG NGHỆ THUẬT ĐỂ MỞ KHÓA TÂM TRÍ
Khi một người phụ nữ đã trải qua bạo lực lâu ngày, các vùng não quản lý ngôn ngữ và logic (Vỏ não tiền trán) thường bị ức chế, trong khi vùng não lưu trữ sang chấn (Hệ limbic) lại hoạt động quá mức. Điều này giải thích tại sao việc ngồi lại và "nói ra" nỗi đau đôi khi lại quá sức đối với họ.
Trị liệu Nghệ thuật (Art Therapy) tại Bảo Sang PSY là một phương thức hỗ trợ đặc biệt hiệu quả cho những nạn nhân của bạo lực gia đình:
1. Vượt qua rào cản ngôn ngữ
Nghệ thuật không cần từ ngữ. Khi bạn dùng màu sắc, đường nét hay chất liệu (như bột giấy) để thể hiện nỗi đau, bạn đang thực hiện quá trình ngoại hóa sang chấn. Bức tranh lúc này trở thành một "vật chứa" an toàn cho những cảm xúc kinh hoàng mà bạn không thể gọi tên.
2. Tái lập quyền kiểm soát và sự tự chủ
Trong một mối quan hệ độc hại, người phụ nữ bị tước đoạt quyền quyết định. Khi đứng trước một bức tranh, họ là người làm chủ hoàn toàn: Chọn màu gì, vẽ nét đậm hay nhạt, giữ lại hay xóa đi. Quá trình sáng tạo này giúp phục hồi cảm giác Tự chủ (Sense of Agency) - một yếu tố then chốt để xây dựng lại lòng tự tôn đã mất.
3. Sự chuyển hóa cảm xúc và kết nối lại bản sắc
Nghệ thuật hội họa tại Bảo Sang không tập trung vào kỹ thuật vẽ đẹp, mà tập trung vào sự tự do biểu đạt. Qua từng lớp màu, thân chủ học cách:
Chấp nhận những mảng tối: Không cần phủ nhận tổn thương, mà học cách chung sống và chuyển hóa chúng.
Tìm lại những sắc màu cá nhân: Khám phá lại những sở thích, cảm xúc và bản sắc riêng vốn đã bị vùi lấp dưới bóng của kẻ bạo hành.
Hành trình phục hồi tinh thần sau bạo lực không phải là xóa đi quá khứ, mà là vẽ nên một tương lai mới vững chãi hơn trên nền những bài học đã qua.
Bảo Sang PSY - Không gian hỗ trợ tâm lý chuyên sâu qua Nghệ thuật. Nếu bạn hoặc người thân đang cần một điểm tựa an toàn để thấu hiểu và phục hồi, hãy kết nối cùng chúng tôi.
-------------------------------------------
LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI ĐỂ ĐƯỢC HỖ TRỢ:
KHÔNG GIAN TÂM LÝ - NGHỆ THUẬT BẢO SANG
⏰ Thời gian: 9h - 21h hàng ngày
☎️Hotline: 0963.630.868 - 0356.113.266
🏠Địa chỉ: Bảo Sang PSY, 108 K4 Tập thể Bách Khoa, Hai Bà Trưng, Hà Nội
💻Facebook: Không gian tâm lý - nghệ thuật Bảo Sang
🌐Website: https://www.baosangpsy.com/
✉️Email: baosangarttherapy@gmail.com
#BaoSangPSY #ArtTherapy #Tamlyhoc #Nghethuat #trilieunghethuat #ChữaLànhTâmHồn #KếtNốiCộngĐồng #SángTạo
Post a Comment